Genalogie blogs

Op deze pagina staan berichten die ik eersder postte op Facebook. Ze betreffen gebeurtenissen met mijn voorgeslacht.

Storm op zee - Hein Korf

Hoe mijn betovergrootvader Hein Korf uit Urk in 1895 ternauwernood een storm op de Noordzee overleefde... artikel Dagblad Friesland botter

"De bemanning van de Urker Botter U.K. 302, schipper Hein Korf, was tijdens de storm van verleden week visschende op een uur of zes ten westen van Tessel, toen door een hevigen windstoot het vaartuig bijna ondersteboven geworpen werd. De schipper en zijne twee knechts werden overboord geslagen, terwijl de jongen in het ruim stortte. Gelukkig behielden zij allen hunne tegenwoordigheid van geest, zoodat twee hunner te midden van de hooggaande golven, het touw, waarmee de botter aan de kor lag, konden grijpen, en de schipper de gaffel en een oogenblik later den mast, waarlangs hij zich naar beneden kon lagen glijden, toen het vaartuig zich eenige oogenblikken later oprichtte. Intusschen was het korretouw afgebroken en ging een nieuwe kor met de waarschijnlijke vangst verloren. Een der zwaarden was gebroken, haken en boomen waren overboord gespoeld, enz. AL de vier opvarenden zijn gelukkig ongedeerd gebleven."

Bron: Dagblad van Friesland, 22 december 1895, pag. 2, via Delpher

Vijf vrienden trouwen tegelijk - Jan de Man en Cornelia Aalbrechts

Op 3 mei 1828 trouwen in Dirksland (Goeree-Overflakkee) vijf jongemannen met vijf jongedames. De mannen zijn vrienden van elkaar, en ze zijn elkaars getuigen bij hun huwelijken. de trouwakte van Jan en Cornelia, ook getekend door zijn vader Pieter de Man. gemeentehuis Dirksland, gebouwd in 1825

Twee van hen zijn mijn voorouders Jan de Man en Cornelia Aalbrechts, De anderen zijn Leendert Riedijk met Willemtje Korteweg, Philippus van Dijk met Willempje Katslander, Jacques Karduks met Sara Admiraal en Gabriel Kavé met Adriaantje Hartman. De handtekeningen van alle vijf jongemannen staan onder alle vijf akten, met de handtekeningen van de bruid, en de ouders van bruid en bruidegom, voor zover die nog leefden en/of konden schrijven.
Ik had wel eerder akten gezien van twee of zelfs drie broers/zussen die op dezelfde dag trouwden, maar vijf vrienden, dat is wel uniek. Het is een beetje onduidelijk in welke volgorde de echtparen zijn getrouwd. De huwelijksakten werden in die tijd nog met de hand geschreven. De burgemeester, of een ambtenaar, deed dat van te voren, zodat op de dag zelf alleen de datum en tijd moesten worden ingevuld en de handtekeningen gezet. De akten staan daardoor niet in chronologische volgorde, en in sommige akten staat eenzelfde tijd (18u, 18u30, 19u).
Gabriël en Adriaantje krijgen nog datzelfde jaar een kind. Jan, Philippus en Jacques worden een jaar later vader. Leendert overlijdt vier jaar later kinderloos.

Bron: Burgelijke Stand Goeree-Overflakkee, 2 mei 1828, huwelijksakte 3, via Streekarchief Goeree-Overflakkee

Scheepsramp van de "Middelharnis" - Pieter de Man

Op vrijdag 8 november 1872 vertrekt de visserssloep 'Middelharnis' vanuit de haven van Middelharnis naar de Waddeneilanden om daar te gaan vissen op schelvis. Oproep in de Leeuwarder Courant van 20 december 1872 om bij te dragen aan de collecte Vissloep de Volharding, model uit 1927 in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. De Middelharnis was eenzelfde schip

Aan boord 12 bemanningsleden, waaronder mijn voorvader Pieter de Man, op dat moment 42 jaar. Met hen mee vaart het schip 'Vijf Gebroeders'. De 'Middelharnis' was pas 7 jaar oud, want het ging goed met de visserij, en de reders investeerden in nieuwe schepen. In het Scheepvaartmuseum staat een replica (zie foto rechts) van de 'Volharding', eenzelfde soort schip als de 'Middelharnis', net een paar jaar later gebouwd.
Op dinsdag 12 november varen beide boten ten noorden van Terschelling als het weer omslaat. Er waait een zeer harde westenwind en er vallen zware sneeuwbuien. De bemanning van de 'Vijf Gebroeders' verliest de 'Middelharnis' uit het oog. Plotseling komt een grote driemaster met de wind in de rug aanzeilen, passeert rakelings de 'Vijf Gebroeders' en zeilt weg in de richting waar ze de 'Middelharnis' voor het laatst gezien hebben. Na de sneeuwbui zien ze de 'Middelharnis' nergens meer, en ook de volgende dag bij daglicht geen spoor van de visserssloep.
De 'Vijf Gebroeders' vist nog een paar dagen door en keer terug naar Middelharnis. Als een week later de 'Middelharnis' nog steeds niet is teruggekeerd, beseft men dat het schip waarschijnlijk is overvaren door de driemaster, en/of vergaan door de storm. Er wordt nooit meer iets van schip of bemanning vernomen.
Negen weduwen en 28 halfwezen bleven achter. In een tijd zonder sociale zekerheid was dat een ramp. Na elke scheepsramp werd daarom een landelijke collecte gehouden voor de nabestaanden, en de collecte leverde deze keer uitzonderlijk veel op, ruim 10.000 gulden, waaronder 200 gulden van koning Willem III. De weduwen kregen, afhankelijk van hun kindertal, gedurende een aantal jaar 1,50 tot 2,50 gulden per week, en daarnaast brandstof en warm eten in de winter. Het jaarloon van de matrozen op de 'Middelharnis' bedroeg 615 gulden, dus de weduwen kregen maximaal eenvijfde wat wat hun mannen eerder verdienden.
Dievertje Muije, de weduwe van Pieter de Man, blijft achter met 3 dochters, Cornelia, Maria en Catalijntje (zie foto rechts). Ze begint een winkeltje om haar karige inkomen aan te vullen, maar ze was niet de enige weduwe die dat deed, dus veel zal dat niet opgeleverd hebben. Catalijntje de Man en Arend van Dalen
Dochter Cornelia trouwt in 1882 met Hendrik van Strien en krijgt 8 kinderen. Na het overlijden van Cornelia in 1900 vertrekt Hendrik met 7 kinderen en met schoonmoeder Dievertje Muije naar Velsen. Daar hertrouwt hij met een weduwe die ook al enkele kinderen heeft. Dievertje overlijdt daar in 1906, 38 jaar na haar man.
Kleindochter Cornelia van Strien trouwt met Abraham Korf, zij zijn mijn overgrootouders (zie foto 3, met mij op de arm).

De predikant van het nabijgelegen Dirksland, W.C. Huizer, schrijft een lang gedicht voor de weduwe van de schipper van de 'Middelharnis' met wie hij bevriend was, Onder de titel 'ROUWKLACHT' verschijnt het in de lokale krant. De eerste 3 (van de 42) coupletten luiden:

Bronnen: Eilander Nieuws, 14 december 1984, pagina 13 via ZB Krantenbank Zeeland
Eilander Nieuws, 18 december, pagina 6 via ZB Krantenbank Zeeland
'Lijst van rampen in Nederland' op Wikipedia